Home / Uncategorized / پیش‌نویس منشور راهبردی فرهنگ مهدویت

پیش‌نویس منشور راهبردی فرهنگ مهدویت


اشاره:

 در پی درج پیش‌نویس منشور راهبردی فرهنگ مهدویت در شماره ۵۷ مجله موعود، این پیش‌نویس مورد بازنگری قرار گرفت و نیمه شعبان امسال آماده عرضه شد. اینک ویرایش نخست آن برای اطلاع همه عزیزانی که این موضوع را دنبال می‌کنند، تقدیم می‌شود.

  •  مقدمه

 در چند سال گذشته شور و شوق ظهور منجی موعود در سراسر جهان و در میان همه اقوام، ملل و مذاهب رشدی شتابان داشته و مباحث مربوط به آخرالزمان‏شناسی و منجی‏گرایی با سرعتی باورنکردنی گسترش یافته است. پیروان اهل بیت‏علیهم السلام در سرزمین اسلامی ایران نیز به مدد انفاس قدسی حضرت بقیهاللَّه الأعظم – أرواحنا له الفداء – توجه روزافزونی درباره موضوع مهدویت و انتظار پیدا کرده و عاشقان مهدی‏(ع) گوشه، گوشه این سرزمین را تبدیل به مجالس ذکر یاد و نام آن عزیز کرده‏اند.

 امروزه در کشور ما کمتر مرکز علمی و آموزشی دیده می‏شود که در آن محفل، انجمن، کانون، گروه یا نشریه‏ای با هدف تبلیغ و ترویج باور مهدوی یا تحقیق و پژوهش در این زمینه شکل نگرفته باشد. رسانه‏های عمومی، اعم از صدا و سیما، مطبوعات و پایگاه‏های اطلاع‏رسانی نیز از این قافله عقب نمانده و با سرعت روزافزونی به سمت تولید آثار دیداری، شنیداری و نوشتاری مرتبط با فرهنگ مهدویت به پیش می‏روند. از سوی دیگر شاهد افزایش مراکز و مؤسسات فرهنگی، تبلیغی و پژوهشی مهدوی در کشور هستیم.

 شرایط به وجود آمده، اگرچه موجب زنده شدن روح امید و سرزندگی در جامعه ما شده و باور به ظهور منجی موعود را بیش از پیش در جامعه ما زنده ساخته است، اما بیم‏ها و نگرانی‏هایی را هم در بین صاحب‏نظران مباحث اعتقادی و فرهنگی ایجاد کرده است؛ زیرا فضای موجود، زمینه طرح افکار و اندیشه‏های انحرافی و دیدگاه‏ها و نظرات افراطی و تفریطی در زمینه باور مهدوی و فرهنگ انتظار را نیز فراهم ساخته است و بیم این می‏رود که عده‏ای به دلیل نشناختن درست این باور و فرهنگ، نداشتن بینش عمیق در این زمینه و یا تحت تأثیر برخی دشمنان دانا و دوستان نادان، علاوه بر این که خود دچار آسیب و انحراف عقیدتی شوند، فرهنگ ارزشمند مهدویت را نیز دچار آسیب سازند.

 از این‏رو، ضروری به نظر می‏رسد که مراکز و مؤسسات فعال مهدوی با تدوین منشوری که در آن اصول و چارچوب‏های فعالیت‏های پژوهشی، آموزشی و ترویجی در حوزه مهدویت تبیین شده‏باشد، مقدمات ایجاد وحدت نظری و عملی در این زمینه را فراهم آورند و جلوی آسیب‏ها و انحراف‏های احتمالی را بگیرند. تنها در این صورت است که می‏توان امیدوار بود جامعه شیعی ایران از یگانه دستاویز خود برای نیل به سعادت و رستگاری دنیوی و اخروی به خوبی استفاده کند و با بهره‏گیری از فرهنگ مهدویت از فتنه‏ها و آشوب‏های عصر غیبت به سلامت به درآید.

 پیش‏نویس حاضر با این هدف از سوی «مؤسسه فرهنگی موعود» تهیه شده است و امیدواریم پس از بحث و بررسی نهایی، به عنوان سندی برای فعالیت‏های مهدوی در کشور مطرح شود.

 در همین‏جا از همه صاحب‏نظران و فعالان در حوزه مباحث مهدوی دعوت می‏کنیم که با ارائه دیدگاه‏ها و نظرات خود درباره این پیش‏نویس قدم مؤثری در راه اتقان و تکمیل آن بردارند.

 

1. مبانی نظری

 1-1. «امامت»، تداوم «نبوت» و تکمیل کننده رسالت خاتم‏الانبیاء(ص) بوده و در عصر حاضر امامت در وجود شریف حضرت خاتم الاوصیاء امام مهدی(عج) تجلی یافته است.

 1-2. بر اساس روایات قطعی و تردید ناپذیری که از بر گرامی اسلام‏(ص) و ائمه معصومین(ع) به ما رسیده است معرفت امام زمان بر هر فردی لازم است، و دست نیافتن به این معرفت برابر با مرگ جاهلی (مرگ در حال کفر یا شرک یا نفاق) است.

 1-3. معرفت امام زمان آنگاه می‏تواند ما را از مرگ جاهلی برهاند که بتوانیم با شناسایی امام عصر خود، از هدایت‏های او بهره‏مند شویم و اوامر و نواهی او را پاس داریم.

 1-4. امام مهدی‏(ع) آخرین حجت خدا، تداوم‏بخش سلسله حجت‏های الهی، خاتم اوصیا، وارث همه انبیا و اولیای پیشین و آخرین امام از نسل بر اکرم‏(ص) است.

 1-5. حضرت حجّت‏(ع) با وجود غیبت ظاهری، شاهد و ناظر بر اعمال شیعیان بوده و از همه آنچه بر آنان می‏گذرد آگاه است.

 1-6. امام مهدی‏(ع) از پس پرده غیبت اداره و ولایت امور جهان را بر عهده دارد و عنایت آن حضرت شامل حال مردم می‏شود.

 1-7. بر اساس روایات اسلامی و فرمایش صریح امام عصر(ع)، در عصر غیبت، فقهای عظام شیعه حجت بر همه مردم بوده و آنها موظفند دیدگاه و نظرات این فقها را در همه امور خود مورد توجه قرار دهند.

 1-8. هدایت و سرپرستی امور سیاسی ـ اجتماعی مسلمانان در عصر غیبت به فقیهی برگزیده از میان فقهای جامع‏الشرایط سپرده شده است و مردم با پذیرش ولایت این فقیه می‏توانند جامعه خود را تا عصر ظهور امام عصر(عج) به نحو شایسته‏ای که مورد رضای آن حضرت است، اداره کنند.

 1-9. انتظار منجی موعود و اعتقاد به تحقق آینده روشن و به دور از هرگونه تیرگی، تباهی، ظلم و فساد برای جهان در میان همه ملل و نحل و به ویژه پیروان ادیان ابراهیمی مطرح بوده و همه مسلمانان اعم از شیعه و اهل سنت در انتظار ظهور مردی از خاندان بر اکرم‏(ص) و از نسل فاطمه زهرا(س) هستند.

 1-10. در تفکر شیعی، انتظار موعود، به عنوان یک اصل مسلم اعتقادی مطرح بوده و همه شیعیان موظفند همواره در انتظار ظهور آخرین حجت خدا باشند.

 1-11. انتظار، عملی آگاهانه همراه با آمادگی و مجاهده، در سطوح مختلف فکری، اخلاقی و عملی برای ساختن آینده مطابق برنامه و نقشه الهی است.

 1-12. انتظار، ضامن حفظ سلامتی اخلاقی فرد و جامعه، تداوم انگیزه مجاهده و تلاش، بقای روحیه امیدواری و نشاط در جامعه، پایداری و شکیبایی در برابر سختی‏ها و مشکلات، مصونیت عمومی در برابر ابتلائات سوء عصر غیبت و بالاخره گسترش و تعمیق انس و الفت با ساحت قدس اهل بیت‏(ع) است.

 1-13. بر اساس تعالیم ائمه معصومین‏علیهم السلام منتظر باید هر لحظه آماده ظهور باشد و زندگی خود را چنان سامان دهد که هر زمان اراده خدا به ظهور تعلق گرفت بتواند با سربلندی در پیشگاه حجت خدا حاضر شود.

 1-14. شیعیان در عصر غیبت، وظایف و تکالیف مختلفی در برابر حجت خدا دارند و تنها با عمل کردن به آنها می‏توانند در برابر آن حضرت سربلند باشند و از این طریق رضایت خداوند را به دست آورند.

 1-15. از مهم‏ترین وظایف شیعیان در برابر حجت خدا، پیراستن خود از خصایص ناپسند و آراستن خود به اخلاق نیکو، حفظ و تقویت پیوند قلبی با امام عصر(ع) و تجدید دائمی عهد و پیمان با آن حضرت، کسب آمادگی همه جانبه فکری، فرهنگی و عملی و مهیا کردن شرایط برای ظهور، ارتباط با فقها و مراجع تقلید، به عنوان نواب عام امام عصر(ع) و دعا برای تعجیل فرج است.

 1-16. در عصر حاضر که دوران امامت و ولایت آخرین حجّت خدا، امام مهدی‏(ع) است، ما از یک سو وظیفه داریم که به ریسمان ولایت مهدوی چنگ زنیم و همه‏ی مناسبات فردی و اجتماعی خود را بر اساس خواست و رضایت آن حضرت که از طریق کتاب و سنت به دست ما می‏رسد، سامان دهیم و از سوی دیگر مکلفیم که از تمسک به ولایت دشمنان ایشان خودداری کنیم و از هر آنچه که در تقابل با این ولایت است بیزاری جوییم.

 1-17. شناسایی همه جانبه (نظری و عملی) کفر، شرک و نفاق و مظاهر آنها در عصر حاضر برای پیراستن مناسبات فردی و جمعی مسلمانان از شائبه‏ها و کسب آمادگی برای مقابله با آن مظاهر و اصلاح مناسبات و مصونیت بخشی به وجوه مختلف حیات فرهنگی و مادی مسلمین امری ضروری و اجتناب‏ناپذیر است.

 1-18. امام راحل‏(ره) با طرح اندیشه حکومت اسلامی در عصر غیبت و تلاش خستگی‏ناپذیر در راه تحقق این اندیشه به «انتظار» معنا و مفهوم تازه‏ای بخشید و تعریفی نو از رسالت و تکلیف شیعیان در برابر حجت خدا ارائه داد.

 1-19. پرداختن به باور مهدوی و فرهنگ انتظار، ضرورت انکارناپذیر عصر ماست و احیا و گسترش این باور و فرهنگ در جامعه ما می‏تواند اقشار مختلف، به ویژه جوانان را در برابر امواج مسموم تهاجم فرهنگی بیگانه بیمه سازد.

 

2. راهبردها

 2-1. شناسایی و نقد بنیادین وجوه مختلف فرهنگ و تمدن مغرب زمین، به عنوان فرهنگ و مدنیتی که در تقابل جدی با آرمان «حقیقت مدار»، «معنویت‏گرا» و «عدالت محور» مهدوی قرار دارد؛ زیرا انسان‏های عصر غیبت تنها زمانی می‏توانند به ریسمان ولایت مهدوی چنگ زنند و به تمام معنا در سلک منتظران موعود قرار گیرند که باطل زمان خویش را به‏درستی بشناسند و با تمام وجود از آن بیزاری جویند.

 2-2. شناخت و نقد جدی مناسبات فرهنگی، سیاسی و اقتصادی حاکم بر جوامع اسلامی؛ مناسباتی که عمدتاً به تقلید از الگوهای توسعه غربی و تحت تأثیر اندیشه‏های عصر مدرنیته در این جوامع شکل گرفته است؛ چرا که این جوامع بدون شناخت جدی از وضع موجود خود نمی‏توانند به راهکارهای مبتنی بر آموزه‏های دینی برای خروج از فتنه‏های فراگیر عصر غیبت دست یابند.

 2-3. تلاش در جهت تدوین استراتژی سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و نظامی جوامع اسلامی در عصر غیبت و تا رسیدن به عصر طلایی ظهور، براساس اندیشه مهدوی و فرهنگ انتظار.

 2-4. تبیین وظایف و مسئولیت‏های نهادها و دستگاه‏های مختلف فرهنگی، آموزشی، تبلیغی و اجرایی در جهت توسعه و تعمیق باور مهدوی در جامعه ما.

 2-5. بازشناسی وجوه مختلف اعتقادی، تاریخی، فرهنگی و اجتماعی اندیشه مهدوی و فرهنگ انتظار با بهره‏گیری از منابع متقن و مستدل و استفاده از همه توان مراکز علمی حوزوی و دانشگاهی در زمینه مباحث کلامی، فلسفی، عرفانی، اخلاقی، حقوقی، سیاسی و….

 2-6. تلاش در جهت پالایش اندیشه ناب مهدوی از هرگونه شائبه جعل و تحریف و زدودن این اندیشه از زنگارهای جهل و خرافه، سخنان سست و بی‏اساس و هرگونه دیدگاه انحرافیِ مبتنی بر افراط یا تفریط.

 2-7. پاسخ‏گویی عالمانه و متناسب با نیازهای روز به شبهات، پرسش‏ها و ابهام‏های موجود در زمینه منجی‏گرایی شیعی.

 2-8. شناساندن معارف مهدوی به نسل جوان و نهادینه ساختن این معارف در متون آموزشی از دبستان تا دانشگاه.

 2-9. احیا و گسترش فرهنگ انتظار و تلاش برای شناساندن نقش سازنده این فرهنگ در پایداری و پویایی جوامع اسلامی.

 2-10. تبیین وظایف و تکالیف مردم در برابر حجت خدا و امام عصر(ع)، نهادینه ساختن این وظایف و تکالیف در فرد و اجتماع و آماده ساختن جامعه اسلامی‌برای استقبال از واقعه مبارک ظهور.

 2-11. مقابله جدی با کلیه جریان‏های سیاسی – فرهنگی که در قالب کتاب، نشریه، فیلم، نرم‏افزارهای رایانه‏ای، پایگاه‏های اطلاع‏رسانی جهانی (اینترنت) و… به تقابل با اندیشه موعودگرایی شیعی می‏پردازند، از طریق گسترش فرهنگ ناب مهدوی و نقد و بررسی جریان‏ها و تفکرهای انحرافی و التقاطی.

 2-12. بررسی و نقد کلیه دیدگاه‏هایی که از سوی متفکران مادی‏گرا و فرقه‏های انحرافی در زمینه جهان آینده و آینده جهان مطرح شده است.

 2-13. بهره‏گیری شایسته از ابزارهای هنری و رسانه‏های دیداری و شنیداری به ویژه سینما و تلویزیون برای تبلیغ و ترویج معارف مهدوی.

 2-14. ترویج و گسترش مفاهیمی چون امید به آینده، یاری مظلومان، منجی‏گرایی، ظلم‏ستیزی، عدالت‏خواهی، معنویت‏گرایی و… که از عناصر جوهری فرهنگ مهدویت و انتظار به شمار می‏آیند، از طریق قالب‏های مختلف هنری (ادبیات داستانی، شعر، نمایش‏نامه، فیلم و…).

 2-15. گشودن زوایای جدید در طرح مباحث مهدوی و پرداختن به موضوعات مختلف فرهنگی، سیاسی، اجتماعی از منظر فرهنگ انتظار.

 

۳٫ سیاست‏ها

 3-1. توجه به جایگاه و شأن رفیع امام عصر(ع) و خودداری از به کار بردن کلمات و تعابیری که شایسته جایگاه و شأن آن حضرت نیست.

 3-2. توجه به دیدگاه‏ها و نظرات مراجع عظام تقلید برای در امان ماندن از هرگونه افراط و تفریط در فعالیت‏های مهدوی.

 3-3. توجه به کارکردهای مجالس و مراسم مهدوی و تلاش برای حفظ کارکرد اصلی این مجالس و مراسم که چیزی جز تجدید پیمان با امام عصر(ع)، یادآوری تکالیف و رسالت‏های ما نسبت به آن امام، ترویج فرهنگ انتظار و آماده‏سازی جامعه برای ظهور یگانه منجی عالم بشریت نیست.

 3-4. پرهیز از تعیین وقت برای ظهور و متمرکز کردن همه تلاش‏های فرهنگی، تبلیغی بر اصل لزوم انتظار فرج، منتظر نگهداشتن مردم، حفظ شادابی و سرزندگی انتظار در آن‏ها و یادآوری وظایف منتظران.

 3-5. پرهیز از طرح مطالب سست، واهی و بی‏اساس مبتنی بر خواب و رؤیا برای ترویج و تبلیغ فرهنگ انتظار.

 3-6. پرهیز از دامن زدن به موضوع تشرفات و خودداری از طرح تشرفاتی که منبع و مستند محکم و قابل اعتمادی ندارند.

 3-7. خودداری از بهره‏برداری‏های مادی از موضوع تبلیغ و ترویج نام امام عصر(عج) و پرهیز از هرگونه برخورد سوداگرانه و با هدف طرح خود، با این موضوع.

 3-8. بسنده نکردن به بُعد احساسی و عاطفی موضوع مهدویت و انتظار و تلاش در جهت بالا بردن سطح معرفت مردم در این زمینه.

 3-9. پرهیز از هرگونه افراط و زیاده‏روی در طرح یاد و نام امام عصر(عج) در محافل، مجامع، رسانه‏ها و دستگاه‏های تبلیغی به گونه‏ای که موجب زدگی مردم از این موضوع شود.

 3-10. توجه به تمایزها و تفاوت‏های ادبیات آخرالزمانی و منجی‏گرایی شیعی با ادبیات آخرالزمانی و منجی‏گرایی سایر ادیان و مذاهب.

 3-11. بهره‏گیری از منابع متقن و مستدل در تبلیغ و ترویج فرهنگ مهدوی.

About admin

Check Also

کودکان، آنلاین و مسئولان آفلاین!

یکصد و ششمین نشست از سلسله نشست‌های ماهانه فرهنگ مهدوی، با موضوع «کودکان آنلاین» با حضور کارشناسان حوزه جرم‌شناسی و دانش سایبری برگزار ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *